Şirince şarabı: köyün üzüm ve meyve geleneği

Şirince şarabı nedir?

"Şirince şarabı", resmî bir sınıflandırma değil; köy ve çevresinde üretilen ya da köyde satılan üzüm ve meyve şaraplarını anlatmak için kullanılan genel bir ifadedir. Köyde farklı üreticilerin ürünleri yan yana bulunur; aynı isimle anılsa da tarz, ham madde ve üretim yeri ürüne göre değişir.

Şirince'de şarap kültürü

Şirince'nin bulunduğu Küçük Menderes havzası, antik çağdan beri bağcılıkla bilinir. Köyün Efes'e komşu olması, bugün ürün isimlerinde sık rastlanan Dionysos, Zeus ya da Artemis gibi göndermelerin de nedenidir. 1923 nüfus mübadelesine kadar köyde yaşayan Rum nüfus bağcılık ve şarap yapımını sürdürmüş; mübadeleyle gelen ailelerle birlikte köyde meyvecilik ve meyve şarabı üretimi öne çıkmıştır.

Bugün köydeki şarap kültürü daha çok küçük ölçekli mahzenler, dükkânlar ve tadım tezgâhları üzerinden yaşar. Ziyaretçiler için şarap, köyün sokakları, zeytinyağı, sabun ve el işleriyle birlikte Şirince deneyiminin bir parçasıdır.

Kullanılan üzüm ve meyveler

Üzüm çeşitleri

• Bornova Misket: İzmir'in yerel, çiçeksi kokulu beyaz üzümü.
• Sultaniye: Ege'de en çok yetiştirilen çekirdeksiz beyaz üzüm.
• Çalkarası: Denizli kökenli, çoğunlukla roze yapımında kullanılan kırmızı üzüm.
• Öküzgözü: Anadolu'nun iri taneli yerel kırmızı üzümü.
• Chardonnay, Merlot, Cabernet: Bölgede de yetiştirilen uluslararası çeşitler.

Meyveler

Vişne, böğürtlen, çilek, karadut, şeftali, kavun, mürdüm eriği ve ayva, köyde meyve şarabı olarak en sık karşılaşılan ham maddelerdir. Bazı ürünlerde birden fazla meyve karıştırılır ya da tarçın, bal gibi aromalar eklenir.

Meyve bazlı ve üzüm bazlı ürünler arasındaki farklar

• Ham madde: Üzüm şarabı yalnızca üzümle, meyve şarabı başka meyvelerle yapılır.
• Alkol oranı: Meyve şaraplarında çoğu zaman %6–9, üzüm şaraplarında genellikle %11–15 arasıdır.
• Şeker: Meyve şarapları genellikle tatlı ya da dömisektir; üzüm şaraplarında sek, dömisek ve tatlı seçenekler vardır.
• Etiket bilgisi: Her iki türde de üretici, üretim yeri, hacim ve alkol oranı etikette yazar.

Ürün çeşitleri

Köyde karşılaşacağınız ürünleri kabaca beş grupta toplayabiliriz: beyaz, kırmızı ve roze üzüm şarapları; meyve şarapları; ve sangria ya da baharatlı şarap gibi karışımlar. Bilgileriyle birlikte örnekleri Şirince şarapları sayfasında bulabilirsiniz. Köydeki mahzen geleneğini merak ediyorsanız Şirince mahzenleri yazımıza göz atın.